Opis
Dwutomowewydawnictwo będące podsumowaniem kilkuletniego projektu badawczegorealizowanego przez Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN pt.”Strategie przetrwania Żydów podczas okupacji w GeneralnymGubernatorstwie, 1942-1945. Studium wybranych powiatów”
Jedną z najważniejszych konkluzji wynikających z kilku lat badań„żydowskich strategii przerwania” jest bogactwo obserwacji dotyczącychstopnia przedsiębiorczości, własnej inicjatywy Żydów w obliczu Zagłady. Uderzajądeterminacja, mobilność, odwaga, z jaką ofiary podjęły walkę o życie własneoraz najbliższych. Z chwilą rozpoczęcia akcji likwidacyjnych, kiedy mało ktomógł żywić nadal jakiekolwiek złudzenia co do ostatecznych celów politykiniemieckiej, Żydzi zintensyfikowali desperacką walkę o przetrwanie. Z jednejstrony w domach oraz pod domami budowano schowki i bunkry, a w podwójnychścianach i na strychach urządzano przemyślne kryjówki. Z drugiej –nawiązywano kontakty ze stroną aryjską, których celem było znalezienie pomocyi kryjówki. Tam, gdzie było to możliwe, powstawały siatki przerzutu zagranicę, zwłaszcza na Słowację i Węgry.
We wszystkich zbadanych przez nas powiatach najwięcej Żydów szukało pomocynie w miasteczkach, ale w pobliskich wsiach – w domach swoich sąsiadów.Możliwość przetrwania w ogromnym stopniu zależała od chęci pomocy tychżesąsiadów – chrześcijan, od tego, czy byli w stanie przełamać strach wobeczagrożenia, jakie stanowili dla wspólnoty wiejskiej ukrywający się Żydzi. Niesprzyjały temu obowiązujące normy grupowe, obecny wszędzie antysemityzm animechanizmy konformizmu społecznego. Tym bardziej podkreślić należy odwagę ibezprzykładne poświęcenie Sprawiedliwych. Tym mocniej podziwiać należy tych,którzy potrafili przeciwstawić się nie tylko niemieckim przepisom prawnym,lecz także pisanym i niepisanym regułom życia grupowego.
Wymowa liczb jest nieubłagana: dwóch spośród każdych trzech Żydówposzukujących ratunku – zginęło. Zamieszczone w tomach opracowaniadostarczają dowodów wskazujących na znaczną – i większą, aniżeli się todotychczas wydawało – skalę uczestnictwa lokalnych mieszkańców w wyniszczeniużydowskich współobywateli.
„Drogie Dziecko, wybaczam Ci i niech Ci też Bóg przebaczy. Schodzę z tegoświata jako ofiara dla Ciebie, ażebyś Ty mógł dalej żyć. Adam Wonszyk, ten.Co woził cegły, kiedy budowaliśmy nasz dom, był u mnie, przez kratyrozmawiałem z nim. Powiedział mi, że możesz przyjść do niego, on Cięprzechowa. Powiedział też, że szkoda, że my wszyscy nie przyszliśmy wcześniejdo niego. Dbaj o siebie, jedz i pij tak, żebyś mógł przetrwać tę gehennę.Uważaj, żebyś się nie przeziębił. Może nam się uda jeszcze wydostać z aresztui pozostać przy życiu. To są ostatnie słowa Twego ojca, który jest ofiarą poto, żebyś Ty żył”.
List pożegnalny do Szmula Malera, napisany przez jego ojca, złapanego wkryjówce w czasie likwidacji we Frampolu 2 listopada 1942 r iprzetrzymywanego przez kilka dni w lokalnej szkole, zanim wszyscy wyłapani wokolicy Żydzi zostali rozstrzelani na cmentarzu żydowskim
„Dalej jest noc”, Jan Grabowski, Barbara Engelking, Alina Skibińska, Dariusz Libionka, Karolina Panz, Dagmara Swałtek-Niewińska, Tomasz Frydel, Jean-Charles Szurek, Anna Zapalec – jak czytać ebook?
Ebooka „Dalej jest noc”, tak jak pozostałe książki w formacie elektronicznym przeczytacie w aplikacji mobilnej Woblinkna Android lub iOSlub na innym urządzeniu obsługującym format epub lub mobi – czytnik ebooków (Pocketbook, Kindle, inkBook itd.), tablet, komputer etc. Czytaj tak, jak lubisz!
Zanim zdecydujesz się na zakup, możesz również przeczytać u nas darmowy fragment ebooka. A jeśli wolisz słuchać, sprawdź, czy książka jest dostępna w Woblink także jako audiobook (mp3).
